Kurban ve Anlamı

Kurbanın Anlamı
Kurban, kelime olarak yakınlık anlamına gelmektedir. Dini anlamı ise Allah (CC)’a karşı yakınlık ve onun rızası için; belirli günlerde, belirli kimseler tarafından, belli hayvanların kesilmesi demektir.
Kurban edilecek hayvanların seçimi, bakımı ve beslemesi; kesimi, kesim sonrası et, sakatat ve derinin değerlendirilmesi; hayvan refahının sağlanması; çevre ve veteriner halk sağlığının korunması için din, sağlık ve teknik konularda bilgi ve beceri gerektirir.
Kurbanlık Hayvanın:
Bir veya iki gözü kör,
Kulakları kopuk,
Bir veya iki boynuzu kökünden kırık,
Kuyruğunun yarısı kopmuş veya doğuştan kuyruksuz,
Dişlerin çoğu dökük,
Meme başları kopuk,
Yürüyemeyecek kadar topallığı olmamalıdır.
GENEL SAĞLIK AÇISINDAN KURBAN EDİLECEK HAYVANIN:
Durgun ve halsiz,
Aşırı öksürük ve aksırıklı olmamalıdır,
Gözler, derisi ve kılları parlak ve canlı olmalıdır,
Göz, ağız ve burnunda akıntı olmamalıdır,
Kurbanlık hayvan aşırı zayıf ve gebe olmamalıdır
Veteriner sağlık raporu veya menşe-i şahadetnamesi olmayan,
Küpesiz ve büyükbaş hayvan kimlik kartı bulunmayan,
Çok zayıf olan gebe olan,
Yeni doğum yapmış olan,
Yüksek ateşi olan,
Çok genç ve etleri olgunlaşmamış olan,
Kılları karışık ve mat halde olan,
Bakışları ve dış görünümü canlı olmayan,
Salya akıntısı bulunan,
Pis kokulu ishali olan,
Pis kokulu burun akıntısı olan,
Çevreye karşı aşırı tepkili veya çok duyarsız olan,
KURBANLIKLARIN SATIN ALINMAMASI VE KESİLMEMESİ GERKMEKTEDİR.!!!!
Sağlıklı Hayvan Görünümüne Örnekler:


Kurbanlıkların yaşları ve yaş tayini
Kurban olabilmesi için sığır ve mandalar iki yaşını (24 ayını), deve beş yaşını, keçi ve koyun bir yaşını bitirmiş olmalıdır. Ancak koyunlarda altı aylıktan sonrakilerin bir yaşını dolduranlar kadar gelişmiş ve cüsseli olması yeterli kabul edilmiştir. Hayvanların yaşlarının tayini için çiftlik kayıtları, diş gelişimi, boynuzlardaki değişiklikler ve erişkin özellikleri dikkate alınır. Düzgün tutulmuş çiftlik kayıtları kesin sonucu verir. Kayıtlar yok ise en iyi yaş tespiti diş gelişimine bakarak tayin edilir. Süt dişlerinin yerini kalıcı dişlerin alma ve aşınma süreleri dikkate alınarak yapılır. Kesici dişler, alt çenenin önünde sağ ve solda dörder tane olmak üzere toplam sekiz adettir.
Süt dişleri ince uzun, oynak ve seyrektir. Kalıcı dişler daha geniş, birbirine daha yakın, sağlam ve daha sıkıdır. Aralarında fazla boşluk bulunmaz. İlk bakışta enleri boylarına yakın olduğu için süt dişlerinden farklı oldukları kolaylıkla anlaşılır. Besleme ve ırk özelliklerine bağlı olarak küçük sapmalar olabilir. Sığır veya mandanın alt çenesinin önünde, gelişimini tamamlamış iki kalıcı kesici dişin bulunması iki yaşını doldurduğunu göstermektedir.

Kurbanlık hayvanlar uzun yoldan gelmişse mutlaka 24 saat dinlendirilmelidir.
En az 8 saat aç tutulmalı ve kesimden önce su verilmelidir.
Yol kenarlarında, cadde ve sokaklarda, parklarda kurban kesimi yapılmamalıdır (Çevre kanununa muhalefet cezai müeyyide gerektirmektedir).
Belediyeler tarafından belirlenen, tahsis edilen, gösterilen yerlerde kesim yapmalıdır.
Kesim yeri temiz olmalı ve akan su bulunmalıdır.
Kesim yeri zemini yıkanabilir olmalıdır.
Kesim, mümkünse kapalı bir mekânda (zemin ve duvarı yıkanabilen malzemeyle kapatılmış) yapılmalıdır.
Kurbanlık hayvana kesim yerine getirilirken eziyet edilmemelidir.
Hayvana, tutulup yatırırken veya askıya alınırken de işkence eziyet edilmemelidir (5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu).
Kesim işleri, tecrübe sahibi veya kursa tabi tutulmuş kişilerce yapılmalıdır.
Kesimciler, karkastan kendilerine bulaşacak hastalıklara (şarbon, bruselloz gibi..) karşı gerekli tedbirleri (eldiven, çizme giyme, kesik yaralı el veya parmaklarla etle temas etmemek gibi) almalıdır.
Bu kişiler; temiz giyimli olmalı, hayvanlara yaklaşmayı ve onları tutmayı bilmeli, hayvanlara eziyet etmeden ve keskin bir bıçakla, enseri bir biçimde kesme işlemini gerçekleştirmelidir.
Kesimi yapan kişinin sağlıklı ve temiz olması gerekir (Sağlık karnesi, portör muayenesi olmalı),bulaşıcı bir hastalığı bulunmamalı, elinde, kolunda yara olmamalıdır. Kesicilerin akut enfeksiyon geçirmeleri durumunda, kesim işlerinden iyileşinceye kadar uzaklaştırılmaları gerekmektedir. Hastalık taşıyan hayvanları kesip, işlemeleri ile riskli konuma gelebilmelerinden dolayı kesicilerin düzenli olarak sağlık kontrollerinin yapılması önemlidir.
Kesimi yapan kişilerin sigara içmemesi, kesim yeri zeminine tükürmemesi ve dikkat dağıtıcı işlerle meşgul olmaması gerekir.
Ayrıca kesiciler kıyafetlerinin, kullandığı aletlerin ve ellerinin temizliğine özen göstermek zorundadırlar, Personel özellikle işe ara verip tekrar başladığında ellerini sıcak su ve sabun ile temizlemeli, dezenfekte etmelidir.
Bıçaklar, satırlar, masat ve diğer ekipmanlar kendilerine özgü kınlar içinde muhafaza edilmelidir. Çalışma sırasında çevreye gelişigüzel biçimde bırakılmamalıdır. Ekipmanlar kirlendiğinde sıcak su ile yıkanmalı ve uygun dezenfektan solüsyonlarla temizlenmelidir.
Eller ılık su ile iyice ıslatılır. Tercihen sıvı dezenfektanlı sabun kullanılır.5 saniyeden az olmamak kaydıyla bilekler dirseklere doğru iyice sabunlanır. Ilık su ile iyice durulanır. Tercihen kâğıt havlu ile iyice kurulanır. Musluk ellerin kurulandığı havlu ile kapatılır.
Hayvanları Yatırma Yöntemlerine Örnekler:

KESİM:
İdeal bir kesimde amaç:
Hayvana acı çektirmeden, iyi kan akıtmayı sağlamak ve
İşlemleri hijyenik olarak yapmaktır.
Hayvan strese sokulmadan, uygun bir yöntemle yatırılmalı ve tam olarak kontrol altına alınmalıdır
Sonra, maksimum 30 saniye içinde boynun her iki yanındaki atardamar ve toplardamarlar ile soluk borusu alt çene kemiğinin hemen altından kesilerek kanatma işlemi yapılmalıdır. Kesim mümkün olduğunca kafaya yakın bölgeden yapılmalı, kesim işi bir defada neticelendirilmelidir. Kanın yeterince akması beklenmeli, kan tam akmadan omurilik kesilmemelidir.
Hayvanın kesim işlemi tamamlandıktan sonra arka bacağından tespit edilerek yüksekçe bir yere (Boynun kesilmiş olan kısmı yere değmeyecek şekilde) asılması kanatmanın yeterli miktarda sağlanması için önemlidir.
Önce baş ve ayaklar ayrılmalı. Sırasıyla baş(kelle), ön ayaklar ve arka ayaklar yere yakın ilk eklemden kesilerek uzaklaştırılır.
Büyükbaşlarda derinin yüzülme hatları çizilerek kesilmeli. Bacakların iç tarafında ve daha sonra da karnın orta hattından bu kesik hatları birleştirilmelidir. Derinin düzgün ve hasarsız yüzülmesine dikkat edilmeli; yüzme işlemine önce bacaklardan başlanmalı, sonra varsa yüzme makinesi ile yoksa bıçakla sürdürülmelidir. Yüzme bıçakları sivri uçlu olmamalı, küt ve kavisli olmalıdır. Yüzme sırasında derinin kıllı, kirli dış yüzeyi ve kesicinin deriyi tutan kirli eli ete değmemelidir. Deri üzerinde yağ ve et parçaları kalmamasına özen gösterilmelidir. Koyun ve keçilerin derileri tulum çıkarılmalıdır. Bunun kolaylıkla yapılması için deri altına hava verilerek hayvan şişirilmelidir. Derinin iç yüzünün tamamını kaplayacak şekilde tuz serpilmelidir.
İşkembe ve bağırsaklar, et kalitesini olumsuz etkilememesi, mikropların bulaşmasını ve gelişmesini önlemek için yarım saatten fazla bekletilmeden çıkarılmalıdır. Kesilen hayvanların mide-bağırsak, safra kesesi, idrar kesesi ve rahimleri çıkarılırken organ içeriklerinin karkasa bulaşmamasına özen gösterilmelidir. Kazaen bir bulaşma olursa hemen temiz su ile yıkanmalıdır. İçerikleri kesim yerinden ayrı bir yerde poşet, çöp bidonu, konteynır veya çukurlara boşaltılmalı, çevre kirletilmemelidir.
Unutulmamalıdır ki hayvanlardan insanlara geçen ve zoonoz denen birçok hastalık etkeni, bu atık ve artık maddelerle insanlara bulaşmaktadır. Rastgele etrafa atılan bu artık ve atıklar, insanları rahatsız etmekte, müslümanlar ve kurban hakkında olumsuz düşüncelere sebep olmaktadır.
KURBAN ETLERİ
Kurban etleri parçalar halinde temiz kaplara konulmalı ve 14 ºC’nin altında olmaması kaydıyla serin bir yerde hava alması sağlanarak 5-6 saati geçmeyecek bir sürede kesim sıcaklığının oda sıcaklığına düşmesi beklenmelidir. Kurbanlık etin dayanma süresi, kesim kalitesine ve et parçasının büyüklüğüne göre değişmekle beraber normal buzdolabı şartlarında 5 veya 6 gündür. Daha uzun süreli muhafaza için etler derin dondurucuda -18 ºC’de muhafaza edilmelidir. Etler tuzla salamura edilerek de saklanabilir. Tuz etlerin uzun süre bozulmasını önler. Etlerin diğer bir saklama şeklide kavurma yapmaktır. Kavurma yapılan etler uygun şartlarda bir yıl saklanabilir.

KURBANLA İLGİLİ YASAL MEVZUAT
Bakanlar Kurulu’nun 24/10/2001 tarihli Kurban Hizmetlerinin Diyanet İşleri Başkanlığınca Yürütülmesine Dair Karar ve 2001/3214 sayılı Kararı eki 18/8/2002 tarihli Kurban Hizmetlerinin Diyanet İşleri Başkanlığınca Yürütülmesine Dair Yönetmelik Bakanlıklar arası Kurban Hizmetleri Kurulu’nun 7/5/2009 tarihli ve 2009/1 sayılı kararı. Diyanet İşleri Başkanlığının 20.07.2013 tarihli, 2013 Yılı Kurban Hizmetlerinin Uygulanmasına Dair Tebliği

Ali Fuat KAPLAN
Veteriner Hekim






Yetkili Girişi